Araştırmalar hava kirliliğinin depresyon ve öbür ruh sıhhati meselelerine yol açabileceğini gösteriyor.
Hava kirliliği, bilhassa ince partikül unsur (PM2.5), azot dioksit (NO₂) ve öbür toksik gazlar, beyin üzerinde olumsuz tesirler yaratabilir.
KİRLİLİK İÇİN TEDBİR ÇAĞRISI
Çin’in Harbin Tıp Üniversitesi ve İngiltere’deki Cranfield Üniversitesi tarafından yapılan çalışma, kirliliğin depresyon üzerindeki tesirini incelerken bilişsel ve fizikî sıhhatteki bozulmaların bu ilgiyi kısmen açıkladığını ortaya koydu.
Araştırmacılar, bu durumun çevresel kirliliğin ruh sıhhati üzerindeki olumsuz tesirlerini daha da vurguladığını belirtti.
Araştırmaya nazaran, birden fazla hava kirleticiye tıpkı anda maruz kalmak depresyon riskini daha da artırıyor.
Bu nedenle bilim insanları, bilhassa kükürt dioksit üzere ziyanlı gazların azaltılması için daha sıkı hava kalitesi düzenlemeleri yapılması gerektiğini savunuyor.
Bilim insanları, hava kirliliğinin yalnızca fizikî değil, ruh sıhhati üzerinde de önemli tesirleri olduğunu belirterek daha kapsamlı hava kalitesi idaresi siyasetlerinin uygulanması gerektiğini vurguladı.
Özellikle orta yaş ve üzerindeki bireylerin bu durumdan daha fazla etkilendiği kaydedilirken, çevresel kirlilikle uğraşta daha sıkı tedbirler alınması gerektiği söz edildi.
Dünya genelinde milyonlarca insanın sıhhatsiz hava şartlarına maruz kaldığı düşünüldüğünde, bu araştırma çevresel ve zihinsel sıhhat ortasındaki irtibatın ehemmiyetine dikkat çekiyor.
HAVA KİRLİLİĞİNN VERDİĞİ ZARAR
1. Beyinde İltihaplanma ve Hasar
Hava kirliliği, hudut sisteminde iltihaplanmaya neden olabilir ve beyin kimyasallarının istikrarını bozabilir. Bu da depresyon ve anksiyete riskini artırır.
2. Gerilim Hormonu Düzeylerini Artırma
Kirli hava, bedenin kortizol (stres hormonu) düzeylerini yükseltmesine neden olabilir. Daima yüksek kortizol düzeyleri depresyona yol açabilir.
3. Uyku Bozuklukları
Hava kirliliği uyku kalitesini düşürebilir. Uyku bozuklukları, depresyon riskini artıran kıymetli bir faktördür.
4. Beyin Kimyasallarını Etkileme
Hava kirliliği, beyindeki dopamin ve serotonin üzere memnunlukla bağlantılı kimyasalları azaltabilir. Bu da depresif ruh hali yaratabilir.
5. Genel Ömür Kalitesini Düşürme
Kirli hava, güç düzeylerini düşürerek, baş ağrısı, halsizlik ve zihinsel bulanıklık yaratabilir. Bu da kişinin kendini makûs hissetmesine ve depresif ruh haline girmesine neden olabilir.
ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
Temiz hava filtreleri kullanmak
Yeşil alanlarda vakit geçirmek (ormanlar, parklar gibi)
Sağlıklı beslenmek ve idman yapmak
İç yer hava kalitesini artırmak (bitkiler, hava temizleyiciler)
Hava kirliliğinin ağır olduğu saatlerde dışarı çıkmaktan kaçınmak